Plantaardig verven : een boeiend en rijk gebeuren

Herba Lana neemt u mee op een tocht doorheen het plantenrijk, bladeren, wortels, zaden: elk hebben ze hun verhaal, elk hebben ze hun kleur en aanpak.

Daarnaast is er het geheimzinnige proces van seizoen, water, warmte, afkoeling en tot slot kleur !

En natuurlijk niet te vergeten het materiaal dat je wil verven: dierlijke vezels, plantaaridge vezels, ruwe wol, draden, vilt....

Hier vind je in het kort het verfproces.

Het belangrijkste geheim... voor schitterende kleuren... TIJD en nog eens VEEL TIJD....

Verven = 3 x koken (langzaam met tussenpozen van afkoeling)

Eerste stap in het verfproces = beitsen

Bij het beitsen verbindt men de wolionen met een metaal-ion
Men kan veel kleuren bereiken met Aluin, wijnsteenzuur en ijzersulfaat.

Oude boeken verwijzen naar tinchloride, kopersulfaat als beitstof en er wordt nog nagebeitst met andere stoffen.
Een mooi en ecologisch kleurenpalet heeft deze stoffen niet ‘echt’ nodig.  De kleurenrage wordt er evenwel groter door.

Aluin is een zout dat aluminium bevat: kent allerlei toepassingen, ook medicinaal waaronder bloedstelping
Wijnsteenzuur kwam oorspronkelijk voort als restproduct bij de wijnproductie, wordt nu industrieel aangemaakt.
Wijnsteenroom is een bloemachtige vorm.

Algemeen geldend recept voor het beitsen met aluin (dit kan worden toegepast op alle planten uit onze omgeving).

Wolgewicht à 15 % aluin: dit wil zeggen: 100 gram wol beitsen met 15 gram aluin.

Beitsen doe je als volgt:
Los het beitsmiddel op in een inoxpot.  Breng deze aan de kook tot het beitsmiddel volledig is opgelost, dit is de vloeistof wordt doorschijnend.
Intussen breng je geweekte wol in voldoende water aan het warmen op een zachte warmtebron.
Voeg het opgeloste beitsmiddel voorzichtig toe.  Nog even roeren en langzaam op kookpunt laten komen.
Wol met beitsmiddel zachtjes pruttelend laten koken: dit is rond de 80 à 90 graden.
Niet door laten koken.

Opgelet mohair en zijde vragen lagere temperaturen !!

Wol laat je in het beitsmiddel afkoelen.

Aanmaken van het verfbad

Een verfbad aanmaken wil zeggen:

1. de kleurstoffen uit de plant halen.  Wateroplosbare kleurstoffen haal je er uit via een kookproces.
2. Je zet als het ware een grote thee.

Belangrijk:

1. droge stoffen en wortels een nacht voorweken
2. verse planten in stukjes snijden en voorweken

Je brengt de geweekte plant in de verfpot, breng hem aan de kook maximaal 80 à 90 graden en laat een uur koken.
Nadien laat je het verbad afkoelen tot lichaamstemperatuur.
Voor grote verfbaden kan dit afkoelen een ganse nacht in beslag nemen.

Algemeen geldende regel voor vers geplukte planten:

1. droge wol: wegen: verse plant is 4 tot 6 x het gewicht van de wol
2. Bij voorbeeld: 100 gram wol vraagt 400 tot 600 gram brandnetel

Inheemse planten: algemeen geldende regel:

1. hoe meer zonlicht minnend hoe sterker de kleurstof (brandnetel is schaduwplant)
2. wortels bevatten sterkere kleurstof
3. bast bevat sterkere kleurstof
4. zaden bevatten sterkere kleurstof.

Wol verven

Dit wil zeggen
Men brengt gebeitste wol en verfbad samen en gaat opnieuw koken.

1. draad gaat men aanverven om vlekken te voorkomen: aanverven = ronddraaien op een stok tot de kleur niet meer verbleekt.  Dit kan 10 minuten duren naargelang de verfstof.
2. Ruwe wol: gebeitste wol legt men in het verfbad.

Het geheel brengt men langzaam aan de kook. 
Naargelang de plant: een uur samen laten koken.
Sommige planten vereisen anderhalf uur.
Algemeen geldende regel: een uur samen laten koken.

Wol in verfbad laten afkoelen.  Dit kan een nacht in beslag nemen

EN DAN VOLGT HET GENIETEN VAN DE KLEUR !!!!!

Veel gestelde vragen - FAQ